Prošlost Glogonja u kratkim crtama

Prvi stanovnici Glogonja su verovatno ljudi koji su bežeći pred Turcima prešli Dunav i nastanili se u ovim krajevima.

Glavno zanimanje im je bilo lov i ribolov, dok su obradom zemlje počeli da se bave tek kasnije.
Stanovali su u kolibama koje su gradili od pruća i zemlje.

Zbog stalne opasnosti od Turaka, vlastima Austrougarske, odgovara formiranje naselja u graničnom pojasu.
Od stanovnika pograničnih naselja formiraju graničnu miliciju. Umesto plate,daju im na korišćenje obradivo zemljište i livade, oslobađaju ih plaćanja poreza i daju im još neke privilegije.

Hajdučka četa od 240 ljudi je sačinjavala Pančevačko-Opovsku pograničnu stražu (u koju naravno, spada i Glogonj).

1586. - Istorija prvi put pominje postojanje naselja – Glogonj.
1660.- Predstavnici pećke patrijaršije obilaze stošezdesetosam mesta u Banatu - i tom prilikom registruju postojanje sela Glogonj.
1716.- Prema jednom izvoru Glogonj se pominje kao naselje sa 16 kuća.
1717. - Prema drugom izvoru selo ima samo 10 kuća (Jabuka prema istom izvoru ima 15).
1723-1725. - Na Mersijevoj karti Glogonj se vodi kao napušteno selo po imenu Glokansna.
1740 – na karti Banata selo se vodi pod imenom Logan
1765. - Prvi put se pominje škola. Učitelj je sve do 1777. godine bio Josif Panaček. Učitelj je imao obezbeđen stan, godišnju platu od 176 forinti i 4 kubika drva.
To je tzv. “Trivial šule”
1767. - Glogonj je uključen u vojnu granicu (koja postoji još od 1704.) i postaje sedište 4-te čete nemačko-banatskog graničnog puka broj 12.
U glogonjsku četu spadaju Sefkerin, Borča i Ovča.
Vojna kancelarija je smeštena u zgradi koja je posle ukidanja vojne granice služila kao opštinska kuća - sve do 1910. godine.
1768. - 9. maja Glogonj je posetio Car Jozef 2.
1771-1772. - Srpski deo stanovništva se iselio pritisnut strogom vojnom vlašću.
1774. - Mesto je naseljeno nemačkim kolonistima. (Banat je kolonizovao guverner Merci dovodeći ljude iz Nemačke, Belgije, Italije, Španije...)
1775. - Sagrađena je katolička crkva i otvorena škola.
1779. - Glogonj, po nekim izvorima, ima 856 stanovnika.
1781. - Car Josif 2. seli Rumune iz današnjeg Žitišta (tadašnje ime je Begej Sveti Đurađ) između ostalog i u Glogonj.
To je prvo organizovano naseljavanje - kolonizacija, Rumuna u Glogonj.
Istovremeno su u Glogonj naseljene i porodice iz Ardeala (Rumunija), pobunjene protiv tamošnjih vlasti.
1788. - Krajem septembra, Turci upadaju u selo, pljačkaju ga i pale.
Leševi pobijenih stanovnika su pokopani na levoj obali Tamiša, na jugo-zapadu sela.
1790-1791. - Mnogo stanovnika Glogonja biva pokošeno opakom bolešću – kolerom.
1794. - U Glogonj su kolonizirane porodice iz mesta Sibiu (Rumunija).
Iste godine doselilo se i nekoliko mađarskih porodica iz mesta Magiar-Itebe i Hodnez’o'rasarhaly, koje su se vremenom asimilirale sa Nemcima.
1800. - Doseljava se još rumunskih porodica iz Kleka i Jankaida (danas Jankovog Mosta).
1806. - Osnovana je parohija rumunske pravoslavne crkve, a prvi propovednik je bio Isak Todorović. Rumuni su dotle bili vezani za crkvu u Sefkerinu.
1808. - Postoji podatak da 4/5 stanovnika Glogonja čine Nemci, a 1/5 Rumuni.
1819. - Pančevo je sedište Nemačko-banatske regimente, a njen komandant, a samim tim i čete stacionirane u Glogonju je Stevan Šupljikac, koji je 1844. godine u Sremskim Karlovcima izabran za vojvodu Vojvodstva Srbije i Tamiškog Banata..
1825. - Juna meseca je veliko nevreme, takvo da je oboren i toranj katoličke crkve.
Iste godine je u Glogonju otvorena opštinska škola sa nastavnikom Johan Duptza.
1828. - Rumuni su dobili svoju opštinsku školu sa učiteljem Jovom Popovićem.
1839. - Rumunskoj crkvenoj opštini je dodeljen sadašnji plac.
1840. - Počela je gradnja rumunske crkve (druge po redu, na sadašnjem placu sa zvonikom od čvrstog materijala), koja se održala sve do 1911. godine.
1841. - Sazidana je nova - sadašnja katolička crkva, na mestu stare.
1848. - Naše selo doživljava najezdu skakavaca, koji nanose velike štete usevima.
Početkom septembra iste godine, prema predanju, jedno odelenje srpske vojske iz Crepaje upada u Glogonj. Navodno su od meštana tražili 8000 guldena i stoku, kao porez na paljevinu. Kako su se stanovnici Glogonja povinovali i platili - trupe su se povukle ne nanevši nikakvu drugu štetu.
1863. - Bila je izuzetno loša godina. Posle duge i hladne zime usledilo je vrelo i suvo leto, tako da su mnoge domaće životinje uginule od gladi.
Gladovalo je i stanovništvo i da država nije izašla u susret i obezbedila seme za predstojeću sezonu, ne bi se mogla pripremiti setva.
Srecom sledeća godina je bila rodna.
1865.- Po nekim izvorima u Glogonju te godine živi 728 Rumuna. Rumunska škola ima 70 učenika, a učitelj je Nikolae Vesianu, sve do 1877. kad učiteljsko mesto preuzima Đorde Jakša.
1872. - To je godina ukidanja vojne granice.
Njenim ukidanjem - Glogonj postaje središte Sreza opština:
Jabuka, Kacčarevo, Borča i Ovca.
Ali, nažalost, samo na kratko.
Već sledeće 1873. godine Srez je ukinut, a Glogonj priključen pačevačkom srezu.
Ukidanjem vojne granice (1872.) ukida se i vojna sanitetska služba.
Iz tog razloga, (zajedno sa Sefkerinom), organizovana je civilna zdravstvena zaštita.
Prvi lekar je bio Jozef Klajn.
U isto vreme je organizovana i civilna pošta, a prvi poštar je Đorde Dragoi.
1876. - Ukidanjem vojne granice ukinuta je i tzv. “Trivial” škola, te se ove godine osniva mađarska državna škola.
1880. - Glogonj, po nekim izvorima, ima 2468 stanovnika.
1886. - 15. marta je u Segedinu sačinjen Ugovor sa mađarskim erarom o kupovini Potamišja.
1889. - Osnovano je Dobrovoljno vatrogasno društvo.
1890. - Naše mesto ima 2911 stanovnika.
1892. - Rumunska škola ima 169 učenika.
1894 -  Puštena u saobraćaj pruga Pančevo-Bečkerek, koja prolazi kroz Glogonj
1901. - Osnovana je biblioteka i kazino.
1906. - Osniva se lovačko društvo.
1911. - Sazidana je rumunska crkva (treća po redu) u vizantijskom stilu.
Bunar za vodu, neophodan parnjačama, nalazio se na ulazu u sadašnji park, preko puta (opet sadašnje) osnovne škole.
1918. - Osnovano je kulturno-umetničko društvo “Veselia” sa tri sekcije:
mešoviti hor, folklorna sekcija i dramska sekcija.
1938. - U okviru kuda “Veselia” osnovan je i orkestar.
1940. - Glogonj ima 3 kuglane, jednu letnju i dve u zatvorenom prostoru, od kojih je jedna automatska. Kuglane su srušene 1946-47. godine.
U selu postoje tri fudbalska kluba.
Jedan rumunski pod imenom “Jugoslavija”, od koga je nastao FK “Bratstvo”,
i dva nemačka kluba: GSK - Glogonjski sportski klub i drugi koji je po nekima nosio ime Ajntraht.
Tu su naravno i tri fudbalska terena, jedan je na istočnom kraju današnje ulice Borisa Kidriča - na utrini, drugi kraj groblja - gde se nalazi i današnji teren,
a treći na severnom kraju sela.
1943. - Postavljena je kocka u delove današnjih ulica JNA i Oslobođnja (put Pančevo-Zrenjanin).
1945. - Prvi kolonisti iz Makedonije, stižu decembra.
Kolonizacija je nastavljena i sledeće godine, a doselilo se oko 400 porodica, pretežno iz okoline Kumanova.
1946 - Posečen je park i pretvoren u oranicu. Na tom mestu su sazidani i objekti zamišljeni kao stočna farma.
1956-57. - Glogonj je dobio električnu energiju
1962 - osnovan je Dom kulture "Mladost" Glogonj
1967- 68. - Demontiran je mlin i odnet iz Glogonja
1973 - Nešto više od 300 kuća se udružilo i izgradilo seoski vodovod.
           Danas je na vodovod priključeno više od 1000 domaćinstava.
1978 - Kaldrmisane su sve ulice u mestu.
1988 - Asfaltiran je plato u centru sela kao i sve staze u parku.
1989 - Urađena je gasna mreža, koja pokriva čitavo selo.
         Istovremeno je zajedno sa Jabukom urađen i deo gasovoda (od raskrsnice za Kačarevo do Jabuke).  U akciju je bilo ukljuceno 580 domaćinstava iz Glogonja.
1992 - Drugog aprila Glogonj ima 3473 stanovnika.
1994 - 16. septembra u Glogonju živi 3607 stanovnika.
1995 - Administrativni centar FEDEMUS-a (Republički festival dečijeg muzičkog stvaralaštva) je u periodu od 1995-1998. bila naša osnovna škola.
Hor osnovne škole “4. oktobar” Glogonj, kojim rukovodi Simeon Mišev je tokom te tri godine bio hor Republičkog festivala dečijeg muzičkog stvaralaštva.
Za to vreme, hor je snimio tri kasete, CD, 4 TV emisije, a ostvarena su tri direktna TV prenosa festivala
1995 - Izvršena je anketa građana kojom je odlučeno da Petrovdan bude seoska slava srpske pravoslavne crkve. Pored Petrovdana, drugi predlog je bio Đurđevdan.
1996. - Urađen je i preostali deo dovodnog gasovoda, (deo od Jabuke do ulaza u Glogonj) i priključeno na gas prvih 150 domaćinstava.
1996. - Sportsko društvo “Bratstvo” Glogonj je započelo gradnju sportskog centra. Radovi su okončani 1998. godine.
1997 - Poljoprivredni kombinat “Tamiš” Glogonj je pripojen Poljoprivrednom kombinatu “Frikom” iz Padinske Skele.
1999 - Održan je 39. Festival rumunskog stvaralaštva u Jugoslaviji.
Na festivalu je učestvovalo skoro 1000 amatera, koji neguju rumunsku muziku i folklor, kao i još desetak kulturno umetničkih društava svih naroda i narodnosti iz cele Vojvodine. Festival je direktno prenosila TV Novi Sad.
- NATO pakt bombardovao SRJ. U Glogonju je takođe bila smeštena jedinica Vojske SRJ.
Na sreću, niko od meštana nije povređen.
Nekoliko puta su u polju pronađeni delovi (verovatno rezervoara) aviona NATO alijanse.
I pored velikih nedaća i strahovanja, taj period će se pamtiti kao period jedinstva i međusobnog pomaganja samih meštana.
2000 - “Trgoprodukt” je zatvorio robnu kuću u centru sela, a zgradu prodao.
Novi vlasnik je zgradu preuredio i u prizemlju otvorio prodavnicu prehrambene robe i piceriju, dok je sprat pretvoren u jednu veliku salu za održavanje svečanosti (svadbe, ispraćaji u vojsku i sl.), koja može da primi do 400 gostiju.
2003 - tokom maja meseca postavljeno je osvetljenje u parku
- septembra su izgradene tribine na stadionu FK ”Glogonj”
2004. - aprila je postavljen predajnik mobilne telefonije, mreže 063
- tokom maja je izgrađena ograda na groblju
- bioskopska sala i diskoteka Doma kulture ”Mladost” potpuno su izgorele u požaru koji je ovu ustanovu zahvatio 19.jula.
- jula je asfaltirana ulica ”29.novembar”
2005. - asfaltirana je Školska ulica
- završena je totalna rekonstrukcija puta Pančevo-Opovo
2006. - Februar - Postavljena su nova svetla na svaki električni stub u mestu.
- početkom godine je proradio predajnik mobilne mreže 064
- april - veliki problemi sa najvišim ikada zabeleženim vodostajem Tamiša i podzemnim vodama
- jun - srušeni su zidovi starog Doma (koji je izgoreo u požaru),
obnovljena ‘Omladinska sala’ i urađena ulična ograda
- jul - renoviran je krov stare škole
- tokom leta i jeseni - JKP je izgradio kućicu na groblju i garažu za mašine
- Srušena je stara škola i oslobođen plac za izgradnju SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE
- avgust - urađena je katodna zaštita gasne mreže i dovodnog gasovoda
- oktobar i novembar - urađeni su lokalni putevi
- asfaltirana ulica Oslobođenja (od Ambulante do Ž.Zrenjanina)
-izrađena tvrda podloga - grebani asfalt na sledećim lokacijama:
- produžetak Oslobođenja (od Ž.Zrenjanina do Antićeve kuće),
- deo ulice JNA (od pekare do Obradovića),
- deo ulice ‘4.oktobar’ (kod Dička),
- produžetak Proleterske (kod Cindrića)
- produžetak ulice ‘29.novembar’ (od Laleta do nasipa)
- kompletna utrinska
- izgrađen kružni put kroz deponiju
- izvađena je kocka i asfaltiran glavni put kroz selo delovi ulica:
JNA (od ulaza u selo do Ambulante)
i Oslobođenja (od Ambulante do izlaza ka Sefkerinu)
2007.
- 10.11.2007 - puštena u rad nova digitalna telefonska centrala (fiksna mreža), kapaciteta 1024 broja
27.11.2007 - počela izgradnja kanalizacione mreze
- do sada su se gušteri u većem broju, mogli videti jedino u vinogradima tokom leta, a od ove godine ih ima primetno više i u samom selu

2008
- Nastavljena izgradnja kanalizacione mreže
- Krajem oktobra u Glogonju je u organizaciji Udruženja povrtara „Glogonj“ održana druga po redu Turističko-privredna manifestacija „Glogonjska jesen“.
- Renovirano zabavište (zamenjena fasadna stolarija)
- Fudbalska škola pri Fudbalskom klubu „Glogonj“ prerasla je u Omladinsku fudbalsku školu „Stenli“. To je odluka Skupštine novoosnovanog kluba koja je održana 8. aprila, a na kojoj je konstituisani i organi kluba-Uprava, izabran predsednik, određeni treneri.
Za predsednika izabran je Aleksandar Jovčevski, a za sportskog direktora Nenad Stojčić koji je ujedno i trener.

2009
- Sredinom juna, otpočeli su radovi na zameni starih azbestnih vodovodnih cevi na vodovodnoj mreži kroz Glogonj.
Izvođači radova započeli su radove 12. juna u Tamiškoj ulici u dužini od 1000 metara.
- 26.juna je nemačko groblje u Glogonju i zvanično postalo Spomen park.
Na ceremoniji otvaranja Spomen parka najpre je govorila Elizabet Šenke ispred Zavičajnog
društva glogonjskih Nemaca, zatim Gradonačelnik Pančeva Vesna Martinović, Jozef Jeger- potpredsednik Svetskog udruženja podunavskih Nemaca, Ataše za kulturu i štampu Ambasade Nemačke u Beogradu-Arne Hartig, kao i predsednik Saveta MZ Glogonj-Jovica Zagorac.
- U godini velikog jubileja, 120 godina od osnivanja Dobrovoljnog vatrogasnog društva u Glogonju, tokom juna obavljeni su kompletni radovi na fasadi Doma DVD.
- Završena izgradnja nove zgrade Doma kulture "Mladost" Glogonj

2010.
- 22.03.2010 zamenjene vodovodne cevi u ulici - 29.novembar -
- 3.8.2010 - POSTAVLJEN TEMELJ (počela izgradnja) HRAMA SPC
- 25.11.2010 - Osvećenje temelja Hrama SV.Petra i Pavla
- svih ovih godina su "gradske" laste bile tu, ali su nam nedostajale "seoske" .
One koje, za razliku od gradskih, gnezda ne zatvaraju u potpunosti i grade ih u šupama (nekad' štalama).
Njih se sećamo iz detinjstva, a ove godine su nam se vratile i izlegle mlade.

2011.
- 24.03.2011 - zamenjene vodovodne cevi u ulici - Tamiška od Beogradske do B.Kidriča -
- pojavili su se šakali, što ne pamte ni najstariji lovci iz sela - 18.7.2011 - Svečano otvorena rekonstruisana i dograđena ambulanta u Glogonju, koja je sada moderna zgrada površine 350 kvadrata.
U svom sastavu ima dve lekarske ordinacije, zubnu ordinaciju i apoteku.
U rekonstrukciju, dogradnju i opremanje, gradska uprava je uložila više od 27 miliona dinara (1Euro=100 din).
Opremanje ordinacija je počelo 23 avgusta, a ambulanta je počela sa radom 29.08. 2011.
Ambulanta je opremljena EKG aparatom i bocom za kiseonik.
- avgust 2011 - nasip na nebranjenom delu
DVP” Tamiš Dunav” iz Pančeva je dobio dozvolu i obezbedio sredstva da izvede radove na podizanju kote visoke obale na potezu Donji vinogradi u cilju zaštite naselja Glogonj od visokih voda reke Tamiš.
Radove bi se izvesti tako da se preko nadvišenog dela može nesmetano vršiti obrada zemljišta, a da obradivi sloj bude obavezno od zemljišta iste kategorije kao i postojeće. Naravno, radovi bi se obavili u kasnu jesen kada na parcelama nema useva.
Da bi se ovo odradilo potrebno je da svi vlasnici parcela potpišu saglasnost za izvođenje radova, u suprotnom – ništa od posla.

2012.
- Novembra prošle godine, JP “Tamiš-Dunav” Pančevo, krenuo je sa radovima na uređenju (čišćenju i izmuljavanju) kanala “Glavni Glogonjski”, koji se nalazi na severo-istoku sela.
Radove je prkinula zima, a nastavljeni su sa prvim znacima proleća, tako da kanal marta 2012 ponovo ima svoju funkciju – fotografije.
- mart 2012
- počeli su radovi  na uređenju atarskih puteva.
Grad Pančevo je uložio sredstva dobijena od zakupa poljoprivrednog zemljišta u državnoj svojini za uređenje atarskih puteva u pančevačkom ataru.
U okviru ovog projekta, 23 marta 2012-te, počeli su radovi na uređenju atarskih puteva na dve lokacije u Glogonju:
1.Put do deponije – od ulice 4.oktobar do postojećeg asfaltnog puta
2.Put kroz Donje vinograde - od izlaza iz Školske ulice do nasipa
april 2012 – Nastavljeni radovi na rekonstrukciji vodovodne mreže u Glogonju
- Mesna zajednica Glogonj je još 2009 godine krenula sa zamenom starih vodovodnih (azbesnih) cevi.
Do sada je urađena Tamiška ulica (od Utrinske do B.Kidriča) i redom – kompletne ulice: Partizanska, 29.novembra, Proleterska i Beogradska – ukupno više od 5 kilometara mreže.
Savet MZ je budžetom za ovu godinu predvideo sredstva za nastavak radova i sproveo javnu nabavku. Radovi počinju danas – 9.4.2012 godine – nastavljaja se tamo gde se stalo – završiće se Tamiška (od B.Kidriča do Žarka Zrenjanina),
a uradiće se i deo poprečne ulice JNA (od Tamiške do Oslobođenja).
6.5.2012 - Izbori
Na opštim izborima birali smo i nove članove Skupštine MZ Glogonj.Od ukupno 61 kandidata izabrali smo 9:
Antić Živan-Žika, Arsić Zoran-Zelja,Grujesku Benoni, Živanović Dejan-Duki, Jaćimović Stojče, Jovanovski Slavko-Mostarac, Petković Oliver, Petrović Mirela, Stojanović Dragan-Ćup.
18.6.2012 - Počeli radovi na zidanju Srpske Pravoslavne Crkve - Hrama Sv.Petra i Pavla

2013.
april 2013 - nakon završenog zidanja, krenuli su radovi - postavljan je bakar na kupole hrama
maj 2013 - Utrinska ulica je jedina u selu koja nema čak ni tursku kaldrmu. Kolovoz je urađen 2006 godine, delom od tucanika, delom od grebanog asfalta. Krajem maja je put popravljen postavljanjem novih količina tucanika.
- jul 2013  - počela Komasacija
- jul 2013  - u toku je izrada projekta za uredjenje Crepajskog puta u dužini 5 km (tucanik)
- septembar 2013 -  urađen je tucanik na deonici Debeljačkog puta (od krivine asfaltnog puta ka Pančevu) u dužini od 720 m.
novembar 2013 - 
- nekadašnja kafana "Sloboda" ili "Ohrid" (koja je niz godina jako zapuštena) promenila je vlasnika.
Novi vlasnik je krenuo u potpunu rekonstrukciju objekta i od decembra bi
trebalo, da se u ovom objektu, otvori velika kineska prodavnica.
- 21.11.2013 - izmeštena je pijaca sa ugla prvomajske i ulice JNA, na ugao Prvomajske i Beogradske.
Naravno bio je četvrtak, pošto je četvrtak, već dugi niz godina, pijačni dan u Glogonju.
sredina decembra 2013 - 
- asfaltirana je Beogradska ulica od Tamiške do "4.oktobra" (795 metara)

2014.
maj 2014. - Totalno je rekonstruisana električna instalacija u zgradi Mesne zajednice
jun - jul 2014. - Rekonstruisana je kišna kanalizacija u Beogradskoj ulici, sa pročišcavanjem prolaza ispod glavnog puta
jul 2014. - Postavljeni su kandalaberi u centru sela, 2 na parkingu ispred MZ i 1 uz parking pored bivše trafike
jul 2014.- Asfaltirana je deonica Tamiške ulice od Utrinske do Beogradske, u ukupnoj dužini od 900 metara
oktobar 2014. - Davne, 2006. izvadjena je kocka i asfaltiran glavni put kroz selo, koji obuhvata delove ulica: JNA (od ulaza u selo do Ambulante) i Oslobodenja (od Zdravstvene stanice do izlaza ka Sefkerinu)
oktobra su zakrpljene rupe i uradjen završni sloj asfalta
 
2015.
jun 2015. - urađen je tucanik na atarskom putu Glogonj-Crepaja, dužina puta je 5,2 km, a širina 6,8 metara (celom dužinom kroz atar K.O. Glogonj)
oktobar 2015. - postavljanje novih vodovodnih cevi u delu ulice JNA (od Oslobođenja do kraka ulice JNA)
novembra 2015 - uradjen je nasip na južnom kraju sela (kod krivine)
decembar 2015 - asfaltiran parking ispred OŠ "4.oktobar"
decembar 2015 - postavljen je sloj struganog asfalta preko" turske kaldrme" u ulicama:
Borisa Kidriča (od Tamiške do Mlinske) i delu ulice "1.maj" (od Doma kulture do Borisa Kidriča) 
 
2016.
februar 2016. - Puštena u rad eko-česma - 
Zbog problema sa vodom za piće, u selu su mesecima bile prisutne cisterne.
Puštanjem u rad eko-česme Glogonjci su dobiti ispravnu vodu za piće (bez arsena, mangana i gvožđa).

2000©Dorel Voštinar